|
شیوع بیماری “تب کیو”( Q Fever ) که به غلط به آنفلوانزای بزی معروف شده ، در هلند بیش از ۲ هزارنفر را بیمارکرد و حداقل شش نفر را کشت. مقامات هلندی برای کمک به پیشگری از گسترش این بیماری، اعلام کردند که همه بزهای آلوده را خواهند کشت.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، انتقال “تب کیو”، درفرآیند تولد حیوانات درگیر این بیماری است که خطر اولیه انتقال باکتری این بیماری را به دنبال دارد.
علایم این بیماری در ابتدا به آنفلوآنزای فصلی مانند سردرد شدید، لرز، عرق، گرفتگی عضلات، اسهال و کاهش ضربان قلب، شباهت دارد.
پزشکان می گویند: حالت حاد “تب کیو”، موجب کشش مزمن عضلات می شود که می تواند تا دو سال نیز ادامه یابد، اما نشانه اولیه این بیماری “کوفتگی” است.
اکثر حیوانات می توانند ناقل این بیماری باشند، اما ناقل اولیه این بیماری در هلند به انسان، بز بوده است.
پایگاه اطلاع رسانی مرکز کنترل بیماری ایالات متحده پیشتر با انتشارگزارشی دراین زمینه اعلام کرد: تب کیو، اکنون در پوشش خبری رسانه های دنیا است، اما تعیین تعداد دقیق مبتلایان کاری بس دشوار است.
این مرکز افزود: تاکنون، تعداد مبتلایان درایالات متحده مشاهده نشده است.
این گزارش حاکی از آن است که احشام، گوسفندان و بزها، منبع اولیه “تب کیو” هستند، اما بیماری در میان دیگر چهارپایان و حیوانات اهلی نیز، مشاهده شده است.
این بیماری معمولا دراین حیوانات، عامل بیماری های بالینی نیست، اما سقط جنین در گوسفند و بز می تواند نشانه ای از وجود این بیماری باشد.
این پایگاه خبری می افزاید: ارگانیسم های باکتریایی در شیر و فضولات حیوانات آلوده در ابتدا خطرساز هستند، اما بیشترین تعداد ارگانیسم ها در فرآیند زایش حیوانات در آنفلوآنزای آمیبی و جنینی است.
این گزارش می افزاید: در مراحل ابتدایی این بیماری، با آنتی بیوتیک و قابل درمان است.
بر پایه این گزرش افرادی که در ارتباط نزدیک با حیوانات مبتلا هستند مانند کارگرانی که با احشامی مانند بز کار می کنند، کارگران فعال در فرآیندتولید گوشت، مزرعه داران دارای احشام، دامپزشکان و محققان روشهای نوین خانه سازی گوسفندان واحشام درزمره افرادی هستند که بیشتر از دیگران احتمال ابتلا به این بیماری رادارند.
تب کیو یا آنفلوآنزای بزی یکی از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان است که گسترش جهانی دارد و با رعایت ضوابط بهداشتی، سلامت انسان را تهدید نمی کند.
تب کیو ( Q Fever ) یکی از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان محسوب می شود که گسترش جهانی دارد. عامل آن باکتری کوکسیلابورنتی (Coxiella burneti) (ریکتزیا دیاپوریکا، ریکتزیا بورنتی) است و منشا اصلی آن گاو، گوسفند و بز است.
این باکتری ارگانیسم مقاومی است؛ بهطوری که بهمدت ۷ تا ۱۰ روز در دمای ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد در پشم گوسفندان و بهمدت بیش از یک ماه در گوشت تازه و بهمدت ۴۰ ماه در سرشیر، زنده میماند.در حالی که عامل بیماری آنفلوانزای نوع آ کاملا ویروسی است.
آلودگی در سایر حیوانات اهلی و حیوانات خانگی نیز دیده می شود. در حیوانات معمولا آلودگی باعث بیماری بالینی نمی شود اما در گوسفند و بز ممکن است سقط جنین اتفاق افتد.
اهمیت این بیماری بیشتر به علت مشترک بودن آن است. این باکتری با شیر، ادرار و مدفوع حیوانات آلوده دفع می شود، به خصوص در زمان زایش، جفت و مایع جنینی دامهای آلوده به شدت به عامل بیماری مذکور آلوده است. این باکتری در مقابل گرما، خشکی و بیشتر مواد ضدعفونی مقاوم است. اغلب انسانها در مقابل بیماری بسیار حساس هستند و با ورود تعداد اندکی باکتری به بدنشان از راه تنفسی و استنشاق ذرات آلوده بیمار می شوند.
علایم بیماری در انسان
لازم به ذکر است علائم تب کیو شبیه علائم آنفلوانزا است . گرچه علائم بیماری در دام با سقط جنین همراه است ولی در انسان علائمی شبیه آنفلوانزا ایجاد خواهد کرد؛ بهطوری که بیماران همان تب بالای ۴۰ درجه، ضعف، گلودرد، سردرد، گرفتگی عضلات، سرفههای خشک و حتی در برخی از افراد اسهال و استفراغ، درد شکم و درد در ناحیه سینه را تجربه خواهند کرد.
علاوه بر این همانطور که منشأ این بیماری باکتریایی است، آنتیبیوتیکهایی مثل تتراسایکلین یا داکسی سایکلین در بهبودی آن مؤثر است. البته به عقیده کارشناسان در رفرنسها و منابع پزشکی گزارش شده که این بیماری حتی یک تا ۲ درصد مرگ نیز به همراه دارد. همچنین دوره نهفتگی بیماری نیز بستگی به تعداد عامل عفونی که وارد بدن میشود دارد و معمولا بین ۲ تا ۳ هفته است.
البته تنها نصفی از افرادی که آلوده می شوند، علایم بالینی نشان می دهند. در موارد حاد بیماری، یک یا چند نشانه اعم از تب بالا، سردرد شدید، بی حالی، درد ماهیچه ها، پریشان حالی، گلودرد، لرز، تعریق، سرفه خشک، حالت تهوع، اسهال، استفراغ، درد شکم و درد سینه دیده می شود.
مخازن اصلی، گوسفند و بز
«این بیماری، نوعی بیماری شغلی به حساب میآید و کسانیبهآنمبتلا میشوند که تماس مستقیمی با حیوانات داشتهباشند؛ نظیر کشاورزان، دامپزشکان و کارکنان کشتارگاهها ولی با وجود این گاهی تماس غیرمستقیم با حیوانات آلوده هم باعث بروز بیماری شده مثلا در کسانی که از گرد و غبار ناشی از عبور گلههای آلوده استنشاق کردهاند.» مخزن بیماری تب Q، گاو، گوسفند و بز است و در همه حیوانات حتی حیوانات خانگی هم دیده میشود. البته مخازن اصلی همان گوسفند و بز هستند.
علایم بیماری در دامها
اما در صورتی که بیماری در یک منطقه تازگی داشته باشد و دامها از قبل ایمنی نداشته باشند، ممکن است تعدادی از دامها سقط کنند.
پیشگیری از بیماری ( Q Fever )
به طور کلی برای کنترل و پیشگیری از بیماری آموزش توده مردم در رابطه با منبع بیماری، دفن ترشحات، جفت و پرده های جنینی دامها، محدود کردن تردد به دامداریهای آلوده و آزمایشگاهها و استفاده از شیر پاستوریزه و فرآورده های پاستوریزه آن توصیه می شود.
عامل تب Q در ماههای فوریه تا می و یا بهمن تا اردیبهشت که فصل زایش گوسفند و بز است، بیشتر دیده میشود؛ بهطوری که اگر دامی با این عامل بیماری روبهرو شود، در آن سقط جنین ناگهانی روی میدهد. اگر هم سقط اتفاق بیفتد، با توجه به اینکه مایع آمنیوتیک و جفت دفع شده از دام، عامل بیماری زیادی با خود دارد، سبب آلودگی محیط خواهد شد. همچنین با توجه به اینکه مهمترین راه انتقال عامل این بیماری استنشاق است، اگر این اتفاق بیفتد، بیماری در حد وسیعی پراکنده خواهد شد. اگر این واگیری در حیوانات غیراز زمان آبستنی اتفاق بیفتد، دام ایمنی پیدا میکند؛ یعنی دامی که قبلا ایمن شده، حتی اگر در فصل زایش مبتلا به بیماری شود، دیگر سقط جنین را نخواهیم داشت.
مهمترین عامل انتشار بیماری را استنشاق است و عامل بیماری شدیدا به خشکی و گرما مقاوم است و این امر باعث میشود که همراه با ذرات گرد و غبار در هوا پراکنده شود و از طریق استنشاق فرد را بیمار کند.
«در مناطق پرورش دام که شرایط غیربهداشتی و یا غیرصنعتیدارند نباید تردد کرد. از مراکزی که دام را بهصورت غیرمجاز نگه میدارند خرید دام صورت نگیرد و دامداران درصورت مشاهده سقط جنین در دام، ترشحات و جنین دفعشده را در شرایط بهداشتی و با دستکش دفن کنند.»
وضعیت بیماری ( Q Fever )در جهان
کارشناسان معتقدند که تب Q در تمام دنیا فراگیری دارد و کانون مشخصی را برای آن نمیتوان نام برد. آخرین موارد ابتلا به این بیماری در هلند گزارش شد که طی آن ۶ یا ۸نفر انسان مبتلا جان خود را از دست دادند. البته در سالهای اخیر ابتلا به تب کیو در هلند افزایش چشمگیری داشته است.
در سال ۲۰۰۶ میلادی تعداد ۱۶۸ نفر، سال ۲۰۰۷ حدود یک هزار نفر و در سال ۲۰۰۹ حدود دو هزار و ۳۰۰ نفر در آن کشور مبتلا به تب کیو شدند که در سال ۲۰۰۹ تعداد مرگ و میر شش نفر بوده است.
بیماری و یا آلودگی در بلژیک و تعداد دیگری از کشورهای اروپایی مانند سوئد، دانمارک، لهستان، سوئیس و همچنین عمان و… وجود دارد.
تب Q در استرالیا که خیلی از بیماریها وجود ندارد، دیده میشود. نخستین مورد بیماری هم در سال ۱۹۳۵ گزارش شد. در ایران هم پایاننامهها و مطالعات زیادی در سال ۵۷ و ۵۸ در مورد تب Q ارائه شد. البته این مطالعات بیشتر در مناطق جنوبی صورت گرفت ولی این بدان معنا نیست که این بیماری فقط در مناطق جنوبی دیده میشود، چون هرجا که محل پرورش دام باشد، مکان مناسبی برای انتشار تب Q نیز هست.
اقدامات انجام گرفته در کشور ایران
برای پیشگیری از ابتلا به بیماری تب کیو اقداماتی نظیر کنترل و نظارت بر واردات و صادرات و ترانزیت دام و فرآورده های دامی توسط پستهای قرنطینه سازمان دامپزشکی کشور، قرنطینه کردن دامهای وارداتی به کشور به مدت ۱۵ تا ۲۱ روز، تجهیز و تکمیل آزمایشگاههای تشخیصی برای پیشگیری از بیماری، عقد توافق نامه بهداشتی با کشورهای همسایه و انجام بازدیدهای قبل از کشتار، حین کشتار و بعد از کشتار در کشتارگاههای داخل و خارج از کشور انجام گرفته است.
با توجه به اقدامات انجام شده، در صورت رعایت دستورالعمل بهداشتی سازمان دامپزشکی کشور ایران جای نگرانی نخواهد بود ولی انتظار می رود هموطنان از کشتار غیر مجاز دام بدون رعایت شرایط بهداشتی پرهیز کرده و در صورت مشاهده هرگونه اقدام غیر بهداشتی مراتب را به ادارات دامپزشکی محل گزارش کنند.
× ادامه مطلب ×
+ | نوشته شده در: ۲۴ آبان ۱۳۹۰
توسط: gama
نظرات (0)
|
